SDE / ALBISTEAK

Txirrindularitza, atletismoa eta errugbia ere protagonista izan dira Ipuruan

Inauguratu zenetik hainbat kiroletako lehiaketak izan dira armaginen estadioan

Itzuli

29/03/2022 13:17

Ipurua futbol-partidak jokatzeko sortu zen, baina horrek ez du eragotzi inauguratu zenetik beste kirol batzuetako lehiaketak hartu izana, hala nola txirrindularitza, atletismoa edo errugbia.

Ez da harritzekoa Ipuruak futbola ez den beste modalitate batzuk hartzea; izan ere, 1947an eraiki zen, Eibarko Udalak kirol jarduera desberdinen agertoki izango zen kirol zelai bat edukitzeko zuen beharraren ondorioz.
Eibarko orografiak berak esparru leun bat erabiltzera bultzatzen zuen, espazio libre gutxi eta aldapa eta desnibelez betetako hiri batean zenbait kirol egiteko.
Eibarrekin lotutako kirol bat badago arlo guztietan, hori txirrindularitza da. Lotura historiko horri esker, El Correo Español-El Pueblo Vasco egunkariarekin lortutako akordioaren ondorioz hasi zen Ipurua 1961az geroztik txirrindularitza-lehiaketak antolatzen. El Correo Español-El Pueblo Vasco egunkariak belodromo eramangarria zuen, Espainiako Itzuliaren antolatzailea zelako.
Horrela, Eibarren Eibarko Bizikletan, Arrateko Igoeran edo Espainiako Itzulian parte hartu zuten munduko txirrindularien presentzia aprobetxatzen zen Ipuruako barnealdean etapa amaierak edo frogak paraleloak antolatzeko.
Belodromo eramangarriak, egurrez eraikiak, 3,50 metroko zabalera zuen zuzenetan eta 3,80 metrokoa bihurguneetako peralteetan.
Lehenengo proba Ipuruan egin zen 1961eko apirilaren 15ean, Eibarko X. Bizikleta Sari Nagusia ospatu baino egun bat lehenago.

Hurrengo egunean, Eibarreko Bizikletaren Bilbo-Eibar etapa amaitu zen, Tom Simpson britainiarrak bakarrik irabazi zuena. 1965ean Munduko txapeldun izan zen, eta amaiera tragikoa izan zuen, 1967ko Frantziako Tourreko etapa batean hil baitzen, Mont Ventouxera bidean.
Eibarresa Bizikletaren edizio hori apirilaren 19an amaitu zen Eibar-Gerkina-Bilbo-Eibar etaparekin, Ipuruako belodromoan amaitu zen eta etapa garaipena lortu zuen Patxi Gabicarentzat (Kas). Sari gisa, modelo-sukaldaritza bat jaso zuen: «Victoria».
1963an, Ipuruak bere galarik onenak jantzi zituen Espainiako Vueltako seigarren etaparen amaiera izateko, Bilbo eta Eibar artean. Urkiola, Udana eta Elgetako mendateak igaro ondoren, Guy Ignolin frantziarrak irabazi zuen, Carlos Echeverria iheskidearen aurretik.

Ipuruako belodromo eramangarriaren azken instalazioa 1964ko apirilaren 5ean izan zen. Arrateko Igoeraren ondoren, arratsaldeko kriterium bat lehiatu zen, besteak beste Jacques Anquetil eta Federico Martín Bahamontesekin.
Txirrindularitza izan bada Ipuruan nazioarteko lehiaketetan presentzia handiena izan duen kirola, Ipuruak futbola ez den beste kirol batekin duen lehen lotura dokumentatua 1948ko ekainean proba atletikoak egitea da, estadioa inauguratu eta bederatzi hilabete eskasera.
Orduan, Ipuruan, Eibar Kirol Klubaren eta Aviron Bayonnais taldearen arteko nazioarteko norgehiagoka izan zen.

Eibarko atletismoaren bultzatzailea Eulogio Echeverria izan zen 40ko hamarkadan, eta 1948an hil zen. Horren ondorioz, Eibar Kirol Elkarteak 1949an eta 1950ean Ipuruako futbol-zelaian Debutatzaile Txapelketa antolatu zuen, kuadrillentzako garaikur berezi batekin eta 80 metro lau, altuera, luzera eta xabalina probekin.
Ipuruan praktika atletikoaren presentzia sendotu egin zen 50eko hamarkadan, Gipuzkoako bi txapelketa edo lasterketetako, xabalina jaurtiketako eta luzera jauziko atletek egiten zituzten entrenamenduak bezalako jarduerekin, ad hoc hobi bat prestatzera iritsi baitziren.
Ipuruako atletismoak 60ko hamarkadaren hasieran bizi izan zuen bere urrezko garaia Bolumbururen Oroimenezko Krosaren hainbat ediziotan, mundu mailako atleta garrantzitsuen parte-hartzearekin, hala nola Fernando Aguilar eta Mariano Haro olinpikoak.
Eibarko CDak antolatutako proba hau 40ko hamarkadaren amaieran ospatu zen futbol zelaian, eta 60ko hamarkadaren hasieran itzuli zen, Eibarren belarra zuen espazio lau bat aurkitzeko zailtasunagatik.
Belarraren egoerak eta Federazioaren araudiaren aldaketak Ipurua erabiltzeko gero eta zailtasun handiagoak eragin zituzten, eta horrek Bolumburu Memorialaren eszenatokia aldatzera behartu zuen. 1968tik aurrera Arrateko zelaian jokatzen hasi zen Bolumburu Memoriala.
Baloi obalak eta ate altuek lekua izan dute Ipuruan, 50eko eta 80ko hamarkadetan errugbi partidak jokatu baitziren, eta Eibarren kirol honen zaletasuna elikatzen lagundu zuten.
Izan ere, Eibarren ezagutzen den lehen errugbi partida 1950eko apirilean jokatu zen Ipuruan eta Iparraldeko bi talderen arteko nazioarteko norgehiagoka izan zen: Aviron Bayonnais eta Anglet Olympique.

Eibarren ez zen aurretik jarduerarik egin kirol honetan, ez eta instalazio egokirik ere; horregatik, Ipurua egokitu behar izan zen, ateei atxikita, zutoin altu batzuk jarriz, errugbiko ate batzuk emulatzeko balio izan zutenak.
30 urteko jauzia egin behar da Ipuruan beste errugbi partida bat aurkitzeko, kasu honetan Ramon Telleriak 1978an sortutako Eibar Rugby Taldearen eskutik.
Testuinguru horretan, Eibar Rugby Taldeak txapelketa bana antolatu zuen 1980an eta 1981ean Ipuruan, San Juanen barrena, denboraldi bakoitzaren amaiera gisa.
Lehen urteetan, Eibar RTk Ipuruako zelai erantsia erabili zuen jokoaren alderdi batzuk hobetzeko, hala nola fase estatikoak, melesa, touxea, etab. Gaur egun, Eibar RT taldea Ohorezko B Mailan ari da eta Unben jokatzen ditu bere partidak.
75 urte hauetan beste jarduera batzuk egin dira Ipuruan, hala nola Herri Kiroletako erakustaldiak. Horietako batean Julen Lopetegi Sevillako egungo entrenatzailearen aitak parte hartu zuen, Agerre izenez ezaguna, eta 60ko hamarkadan txori kantarien lehiaketak izan ziren Ekialdeko Tribunean, Diana Elkarteak antolatuta.

 

14 ABU

Municipal de Ipurua

Partidua

Jardunaldia1 SD Eibar - CD Tenerife

21 ABU

Ciudad Deportiva Villarreal

Partidua

Jardunaldia2 Villarreal CF B - SD Eibar

28 ABU

Municipal de Ipurua

Partidua

Jardunaldia3 SD Eibar - SD Ponferradina

04 IR

Estadio Municipal Butarque

Partidua

Jardunaldia4 CD Leganés - SD Eibar

11 IR

Municipal de Ipurua

Partidua

Jardunaldia5 SD Eibar - Granada CF

18 IR

Estadi Nacional d'Andorra

Partidua

Jardunaldia6 FC Andorra - SD Eibar